گروه مدیریت و برنامه ریزی خانواده

اساس این روش

1- ایجاد انگیزه 2- مسئولیت یادگیری افراد هم تیم به عهده خودشان است 3- مهارتهای ارتباطی خود را ارتقاء بخشند . 4- از یادگیری عمیق تر و معنادارتر بهره مند شوند .

روش 1: طرح کارایی تیم :

 بعد از مرور اولیه (پیش مطالعه) به یک سری سوال صحیح و غلط پاسخ گفته سپس اعضاء تیم در مورد پاسخ ها با یکدیگر بحث می کنند

اساس کار الف) نتیجه 2 نفر یا بیشتر از یک فکر بهتر است ب) شرکت فعال در یادگیری .

دید کلی از طرح 1: آمادگی فردی فراگیران 2- کار تیمی : بحث برای به توافق رسیدن نمره گذاری پاسخ های فردی یا تیمی 3- تفسیر نمره ها 4- نقد کار تیمی 5- ارزیابی پیشرفت فرد

نکات لازم در مورد آزمونها :

 آزمونها نه زیاد سخت و نه سهل باشد آزمون باید مفاهیم کلیدی باشد – حتماً لازم نیست چهاز گزینه ای باشد می تواند 3 یا 5 گزینه ای انتخاب کرد از مطرح کردن سئوالاتی که فریب یا بی اهمیت باشد پرهیز کنیم - سئوال با نظمی منطقی یا با توالی متن درسی یا درجه ی سختی باشد -  در کار تیمی نباید از جمله های من با آن مخالفم یا تو اشتباه می کنی استفاده شود – نمره گذار بهتر است توسط خود فراگیران یا گروه های دیگر انجام گیرد در صورت داشتن نمره ی منفی فراگیران دقیق تر فکر می کنند . ترکیب تیم را هر چند مدت می توان تغییر داد  .

چگونگی محاسبه نمرات تیمی

معدل نمرات فردی – نمره تیمی = نمره برد یا باخت E=A-D

پیشرفت ممکن G=F-D    نمره کل آزمون F=

نمره موثر بودن یادگیری

هرچه نمره تیم بالاتر و نمره فردی پائین تر کار گروهی خوب بوده است و بر عکس

رتبه پایین یعنی بحث نه فایده دارد نه ضرر نمره ی تیمی معادل بالاترین نمره فردی باشد بحث مفیده بوده ولی بعضی منابع دست نخورده باقی مانده نمره تیمی بالاتر از نمره فردی یعنی گروه تاثیر خوبی دارد و اعضا دانش جزیی خود را ترکیب کرده و به درک بالاتری رسیده اند .

نکات قوت :

 مسئولیت یادگیری بر دوش خود دانش آموزان است – پاداشی که از شرکت فعال می گیرند بهتر است - فراگیران اطلاعات و وقایع و آمار غلط را رو می کنند جستجو علمی جهت پاسخ هائی درست و بحث در آن

محدودیتها : برای درسهایی که نیاز به تخیل قضاوت تفسیر دارند روش مناسبی نیست پیشرفت آموزش فراگیران از ماده درسی که به آنها داده می شود بیشتر نیست موثر بودن تیم تا حدودی مستلزم توانایی بالقوه بین افراد است (دانش آموزان ضعیف و قوی)

روش 2 طرح تدریس اعضای تیم : کل موضوع درس بین اعضای تقسیم شود و هر اعضاء مسئول بخش تعیین شده و تدریس آن به افراد گروه است سپس کل درس آموزش داده می شود و یک آزمون جامع از موضوع توزیع می شود تا درک فراگیران ارزیابی شود و در مورد درست یا غلط بودن جوابها با هم بحث و گفت و گو کنند .

هر عضو به عنوان معلم و هم به عنوان شاگرد عمل می کنند .

دید کلی طرح : 1- آماده گی فردی فراگیران 2- کار تیمی (تدریس عضویتم – آزمون – نمره گذاری پاسخ های فردی)

3- تقسیر نمرات 4- نقد کار تیمی

تغییرات در تیم : زمانی را پیش بینی کرد که فراگیران بتوانند قبل از تدریس همکلاسیهای خود را در دیگر تیم ها ببینند و راجع به قسمتهایی که تدریس خواهند کرد بحث کنند این کار باعث اعتماد به نفس می شود و درکشان را بالا می برد .

نکات قوت

این روش زمانی که مطالعه اجمالی و وسیعی از یک موضوع در نظر گرفته شود خوب است به دلیل درک همه اعضای در ارائه مطلب آنها نمی توانند در کلاس درس خاموش باشند فراگیران چون در گروه 5 یا 6 نفر هستند راحت تر و بدون دست پاچگی صحبت  می کنند چون اکثر فراگیران می خواهند عضو خوب تیم باشند و از احترام دیگران برخوردار شوند لذت می برنند

محدودیت: این روش برای مباحثی که قابل تقسیم به بخش های (مساوی و مستقل نیستند) استفاده نمی شود .

روش 3- طرح قضاوت عملکرد :

برای مهارتهای عملی مفید است هر شخص کار خویش را ارائه می دهد اعضای تیم با معیارهای فراگرفته شده مقایسه می شوند و هر فرد انتقادهایی که به کارش شده ایرادی خود را می سنجد

دید کلی از طرح : 1- عمل فردی فراگیران ( انجام یک نمونه عملکرد) 2- کار گروهی تدوین معیارها (استانداردهای خارجی)- مقایسه و ارزیابی معیارها

 3- قضاوت در مورد عملکرد ها (بحث درباره عملکرد - ارزش یابی - خواندن نمره ها) 4- ارزشیابی پیشرفت 5- نقد کار تیمی

شش عامل یادگیری برای رشد مهارت در طرح قضاوت عملکرد :

1- قبل از بررسی معیارها هر فراگیر نمونه ای از مهارت خویش را تولید می کند 2- هر فراگیر در بحث های تیمی در مورد معیارهای مناسب شرکت می کند 3- تیم ها معیارهای خود را استانداردهای تدوین شده مقایسه می کنند و یک مجموعه معیار پالایش یافته ارائه می دهند : سه اصل اساسی در ساخت استانداردهای خارجی :

1- استانداردها باید جامع و کامل باشد 2- استانداردها باید اعتبار تجربی داشته باشد 3- استانداردها نه تنها برای متخصصین بلکه برای فراگیران نیز قابل فهم باشد. 4- هر تیم نمونه های عملکرد همکارانشان در تیم های دیگر را ارزیابی می کند و نقد می نویسد اعضا رضایت دارند و بهتر است نمونه ها بی نام باشد . 5- هر عضو یک نقد از نمونه کار خویش دریافت می کند و سپس نمونه و نقد را با اعضای تیم به بحث می گذارد 6- هر شخص این فرصت را دارد که از آموخته های خود در تکلیف دوم استفاده کند ( تکلیف دوم کمی مشکلتر از اولی)  

نکات قوت : این طرح وقتی دانش آموز معیارهای عمومی را فراگیر می گیرنند می توانند فوراً مهارتهایشان را با شرایط متغییر تطبیق دهند و فرصتی برای مقایسه است و یادگیری سریع تر انجام می گیرد و از اشتباههای دیگران در کار خود اجتناب می کند نمره مربی ممکن است باعث از دست دادن اعتماد به نفس یا تنفر شود در حالی که نقد از طرف هم ردیفان معمولاً چنین نیست و دانش آموزان قبول دارند با نقدهایی که انجام می دهند توانایی های هر فراگیر تقویت می شود .

محدودیتها : ممکن است فراگیران احساس کنند در معرض تهدید نقد هم ردیفانشان هستند – میزان پیشرفت فراگیران متفاوت باشد و باید درجات قابل مقایسه ای از مهارت در کنار هم قرار گیرند و زمان واحد درسی محدود باشد به زمان بیشتری نیاز دارد

روش 4 طرح روشن سازی طرز برخورد (تلقی)

با پاسخ دادن به یک سئوال طرز برخورد خود را ارزیابی می کنند و فراگیران این طرز برخورد را مورد بررسی قرار می دهند همان طور که طرز برخوردهای منفی بی پایه تبدیل به تعصب های غیر منطقی می شود طرز برخوردها مثبت بی پایه نیز موجب امیدواری می شود که منجر به عمل سازنده نمی گردد

دید کلی: از طرح 1- آمادگی فردی فراگیران ( ارزشیابی از خود رتبه بندی گزینه ها ) 2- کار تیمی  بررسی رتبه بندی گزینه ها برای تعیین بی نقصین ترین طرز برخورد - تفاوت ها بین بی نقص ترین و واقعی ترین طرز برخورد) – طرح ریزی برای تغییر رفتار شخص 3- رشد یک هنجار مشترک رفتاری 4- رتبه بندی مجدد طرز برخوردها بصورت فردی 5- نقد تغییرات طرز برخورد 6- نقد کار تیمی

در مواردی مانند به موقع رسیدن سر کار مسئولیت نسبت به محل کار و ... و ارزیابی شاگردان از نحوه برخوردو تدریس معلم :  هر فرد جمله ای می سازد که طرز تلقی اش را نسبت به یک موضوع توصیف کند سپس پرسشنامه طرز تلقی چند گزینه ای به افراد داده می شود .

بهتر است جملات 5-7 مورد باشد بعد افراد به ترتیب از جمله موافق عدد بگذارند ( مثلاً اگر 5 جمله باشد مقابل جمله ای که موافق است عدد 5 را می نویسد و به ترتیب نزولی شماره گذاری می کند بعد با جمله ای که قبلاً ساخته مقایسه می کند تا ببیند به کدام گزینه نزدیکتر است

جهت ایجاد تیم باید به صورت تصادفی و از رتبه بندی های انجام شده یعنی مثبت ، منفی ، خنثی از هر کدام یک نفر را برای تیم انتخاب کرد چون اگر اکثریت موافق باشند در اثر فشار بر اقلیت واقعی نخواهد بود و اگر اکثریت روی یک موضع گیری توافق داشته باشند به این باور می رسند که انتخاب صحیح است . اختلاف بین طرز تلقی های اعضای تیم لازم است تا بحثی پر نشاط – بررسی متفکرانه و توافق معنی دار داشته باشند .  

مهارتهای مدیر یادگیری

نقش معلم در روش همیاری مسلط بر موضوع درس و یا تصحیل کننده یادگیری نیست باید به دانش آموز القا کند که در انجام فعالیت های یادگیری فعال همیار و مسئول مثال معیار  باشند.

الف) حمایت از ارتباط متقابل و موثر میان اعضاء  تیم :مدیر یادگیری در برخی از موارد حق دخالت دارد 1-  توضیح عبارات 2- انجام ندادن بعضی از مراحل فعالیت ها 3- تیم هایی که به موقع فعالیت خود را به انجام نرسانده اند  4- نظارت 5- عدم توافق در تصمیم گیری بین اعضای تیم 6- قوانینی که خود اعضای تیم ابداع می کنند 7- بررسی مشکلات تیم با افراد (مثلاً فردی ضعیف است )ابتدا خصوصی صحبت کند بعد ارجاع به مشاور مدرسه و اگر اصلاح نشد بهتر است مدتی فعالیت هایش را به صورت فردی انجام دهد. 8- دخالت طوری باید باشد که به معلم محوری تبدیل نشود و از ابراز عقیده و یا راهنمایی پرهیز کند .

ب) تشکیل و ترکیب تیم ها : تعداد 5-4 نفر باشد و شاگردان رو به روی یکدیگر قرار بگیرند تمایل بیشتری برای کار تیمی نشان دهند گزینش تیم ها گاهی به خود افراد باید سپرد و گاهی انتخاب تصادفی انجام داد بعضی تیم ها همگن (توانایی هم سطح) که برای تسلط در مهارت های خاص به کار می رود و گاهی که نیاز به بحث و اختلاف نظر است گروه به شکل ناهمگن تشکیل شود .

ج) دعوت از صاحب نظران موضوع درسی: اگر در مورد موضوع درسی غبره نباشد .

د) ارزشیابی پایانی کلاسی  : پرسش از فراگیران در رابطه با موضوع درس -  نکات مهم درس به طور خلاصه بیان کنند برگزاری آزمون کتبی یا شفاهی به صورت فردی –طرح مسئله ای در رابطه با درس که دانش آموز تا جلسه بعد به آن مسئله فکر کند .

 «هیچ کس آن اندازه زندگی می کند تا هر چه نیاز دارد را از ابتدا یادبگیرد برای موفق شدن قطعاً و مطمعاً باید افرادی را بیابیم که قبلاً هزینه یادیگیری آنچه که برای رسیدن به هدف هایمان نیاز داریم را پرداخته اند . » Brian tracy

تهیه و تنظیم :

 فریده یعقوبی